Van Berne geeft aanwijzingenCapella Brabant heeft nog voor dit jaar twee uitvoeringen van de Messiah van Händel op het programma staan, één in 's-Hertogenbosch op 14 december en de ander in Oisterwijk op 15 december. De Messiah is een groots oratorium over het leven van Christus waarin de koormuziek een belangrijk rol speelt. Op 29 oktober mocht ik een intensieve masterclass bijwonen onder leiding van een bijzondere zangdocent die met onconventionele technieken Capella Brabant aan zijn voeten krijgt. In een gesprek met Marc Versteeg en Harry van Berne kreeg ik inzicht in de aanpak om een goed koor nog beter te krijgen, met als uiteindelijke doel een onvergetelijke uitvoering van de Messiah.

Voor Capella Brabant dat rond de 28 leden telt, is de Messiah een ambitieus werk, maar zonder meer haalbaar, aldus dirigent Marc Versteeg die met zijn koor enorme vorderingen heeft gemaakt sinds de oprichting in 2008. Hij weet als geen ander dat de Messiah niet alleen een prachtig muziekstuk is, maar het is ook een lastig stuk waarin koorklank, zuiverheid en uitspraak belangrijke elementen zijn. Om deze zaken zo perfect mogelijk te kunnen brengen, heeft Versteeg de hulp ingeroepen van Harry van Berne.

Capella Brabant op de knieën Van Berne studeerde solozang tenor aan het Sweelinck Conservatorium in Amsterdam. Momenteel is hij Head of Voice Department van ditzelfde conservatorium, studieleider van de afdeling Klassieke Zang. Na een periode als tenor in het Nederlands Kamerkoor, zingt hij nu bij Quink Vocaal Ensemble en het Gesualdo Consort Amsterdam. Van Berne's ervaring met ensemblezang en als dirigent komen nu Capella Brabant goed van pas. De internationale lijst met namen van dirigenten met wie en orkesten waarmee hij heeft samengewerkt en dat nog doet, is groot. Er staan bekende namen bij als Jaap van Zweden, Ton Koopman en The Amsterdam Baroque Orchestra. Marc Versteeg en Harry van Berne zijn goede bekenden van elkaar en om de prestaties van het koor op lastige delen uit de Messiah te verbeteren, zijn drie koorrepetities omgevormd tot masterclasses. Van Berne leidt deze masterclasses en op 29 oktober jl. was de tweede in de Speeldoos in Vught.

Nadat een gedeelte van de Messiah was gezongen onder leiding van Versteeg, nam Van Berne de koorleiding over en analyseerde wat en hoe het koor zong. Dan blijkt de uitspraak voor verbetering vatbaar, het gelijktijdig en zuiver inzetten en tal van details passeren de revue. Je kunt zeggen dat hem niets ontgaat. Voor de koorleden draait het om samenwerking en inspiratie bij elkaar zoeken. Zo laat Van Berne bijvoorbeeld de vier groepen zangers, sopranen, alten, tenoren en bassen, in aparte kringen staan en naar elkaar toezingen. Dat dwingt de mensen naar elkaar te luisteren en de zang harmonieuzer te laten klinken. Je moet de melodie blijven horen. Versteeg zegt daarover ‘Omdat de orkestbezetting bij de Messiah klein is, moet het koor helder en transparant zingen om dit grootse oratorium briljant uit te voeren’.

De Messiah is zeer bekend, velen zijn in het bezit van prachtige CD opnamen, maar een concert in levende lijve biedt meer. Het gaat erom dat je als uitvoerende musici elke keer iets bijzonders creëert, ook met het publiek. Het mooiste is als er een intimiteit ontstaan die ontroert.

Het deelnemen aan masterclasses maakt dat koorleden verschillen gaan horen en onderling meer naar elkaar gaan luisteren. Harry van Berne zegt daarover ‘luister met je derde oor, krijg vertrouwen in elkaar en verbeter de samenwerking’. Het is opvallend om te zien dat Van Berne het koor op handen en knieën steunend laat zingen om de stem die dan anders wordt gebruikt dan wanneer je rechtop staat, te laten horen en te ervaren.

Openbare Masterclass op 26 november

Ruim voorafgaand aan de uitvoering van de Messiah in Den Bosch, in het Jheronimus Bosch Art Centre op 14 december, is er nog een derde openbare Masterclass op 26 november in de Grote Kerk in 's-Hertogenbosch. Dus met publiek en het is zeer de moeite waard om die avond bij te wonen, want dan hoor je hoe koormuziek ontstaat. Je merkt ook de voldoening bij de uitvoerenden en als de lach doorbreekt op het gezicht van Harry van Berne, weet je dat het goed zit, voor zover je dat al niet hebt gehoord.

Pieter Spits dd 1-11-2013