header Verloren Herboren KLIK HIER VOOR HET KOPEN VAN TOEGANGSKAARTJES, in het vervolgmenu klik je op de afbeelding bij de datum van je voorkeur.
Houd er rekening mee dat er per voorstelling een gelimiteerd aantal van 80 kaarten verkocht wordt, dit in verband met de mise-èn-espace! Wees er dus op tijd bij.....

Onvergankelijk mooie klassieke muziek en eigentijdse kunst komen nu samen in een unieke expositie en reeks voorstellingen van STOK en kamerkoor Capella Brabant. Verloren-Herboren is een unieke beleving voor publiek om al wandelend door het historische gangenstelsel van het 17e-eeuws Kruithuis meegevoerd te worden op reis langs actuele kunstwerken bij een spectaculaire uitvoering van Johannes Brahms’ hoopvolle meesterwerk ‘Ein deutsches Requiem’ uit 1868. Een intieme uitvoering met sopraan, bariton, gemengd koor en twee accordeons.

Marc Versteeg   dirigent
Saskia Bonarius   mis-en-espace
Margarita Castaneda   sopraan
Berend Eijkhout   bariton
Bart Lelivelt   accordeon
Marieke Kroes   accordeon
Capella Brabant   kamerkoor

Voorstellingen:
vrijdag 29 juni 20:15u  UITVERKOCHT
zaterdag 30 juni 20:15u UITVERKOCHT
zondag 1 juli 15:00u      UITVERKOCHT
 

Verloren - Herboren

De mensheid ‘verloren’ aan het lot, wordt ‘herboren’. Deze cyclus van het leven, een theologisch fundament in het christendom, is niet louter gegrondvest in de Bijbel. Het is veel universeler dan we willen toegeven, iets dat we allemaal gemeenschappelijk hebben. Geboorte, dood en wedergeboorte is de oorsprong van alle leven. En een reden van ons bestaan. Er kan geen geboorte zijn zonder dood en geen dood zonder geboorte. Altijd en overal herboren worden. En als we herboren worden ondervinden we een herwaardering. Je krijgt nieuwe kennis, nieuwe inzichten en nieuwe verlangens. De ziel evolueert.

Kamerkoor Capella Brabant en beeldende kunstenaars uit ’s-Hertogenbosch gaan in het Kruithuis aan de Citadellaan een dialoog aan met elkaar met als thema ‘Verloren – Herboren’.

De ronde vorm van het 17de-eeuwse vestingwerk Kruithuis symboliseert de cyclus. Het cyclische of circulaire stamt uit de Romantiek. Pasklare antwoorden op levensvragen worden niet geboden. Wel begrip, medeleven en ontzag. Door het bieden van troost bij de dood en de uitnodiging tot verwondering over herboren worden. Met muziek van Brahms én beeldende kunst.

18042 stokFlyerHerboren defMiddenREQUIEM VAN BRAHMS
Troosten in plaats van treuren, dat lijkt naast herboren worden een tweede kern van Brahms’ Ein Deutsches Requiem. Dat hij eigenlijk liever ‘een menselijk requiem’ had genoemd, achteraf. Want Brahms spreekt de gewone man en vrouw aan. Die geliefden verloren heeft en weet dat ook het eigen leven eindig is. Bij Brahms is dat niet eng. Hij schetst het hiernamaals als een plek van geborgenheid. Letterlijk, in de keus die hij maakt uit Bijbelteksten. Ein Deutsches Requiem werd daarmee bovenal een humaan werk dat iedereen troost en groot muzikaal genoegen biedt, los van liturgieën en geloofsgenootschappen. En figuurlijk: de hemel is bij Brahms het Wie lieblich sind deine Wohnungen, Herr Zebaoth. Een gloedvol koor voert ons erheen.
Het zevendelige Deutsches Requiem is fraai symmetrisch opgebouwd rond dit vierde deel, een idyllische schets van het Koninkrijk Gods. In het centrum van Brahms’ Requiem heerst stilte, als in het oog van de orkaan. Het getal 7 verwijst symbolisch naar de volheid, de eeuwigheid en het volmaakte.

BEWERKING VOOR 2 ACCORDEONS
De oorspronkelijke versie van Ein Deutsches Requiem vergt een enorme orkestbezetting: behalve strijkers en dubbel bezette fluiten, hobo’s, klarinetten, trompetten en fagotten zijn er vier hoorns voorgeschreven, drie trombones, een tuba, een contrafagot, een harp, pauken en ad libitum een orgel. Maar reeds in januari 1869 voltooide Brahms op verzoek van zijn uitgever een versie waarin het orkest is vervangen door piano à quatre mains. Deze reductie tot kamermuzikale proporties door de componist zelf is niet verbazend. Er bestond in de burgerlijke salons van de negentiende eeuw een grote behoefte aan bewerkingen van symfonisch werk; zo’n versie versnelde de verspreiding en vergrootte de bekendheid ervan.
Het arrangement van de orkestpartij voor 2 accordeons – de versie van vandaag – lijkt historisch gezien daarmee volkomen verantwoord. De bewerking van Brahms’ meesterwerk is geen bleek aftreksel van het origineel maar een zelfstandige, meer intieme compositie waarin de tekst en het koor prominenter zijn, de polyfone vocale lijnen helderder en de harmonieën herkenbaarder worden. De tekstexpressie en de religieuze – oftewel universele – betekenis komen daardoor beter tot hun recht. Het Requiem is door deze nieuwe bewerking als het ware herboren.
Door de bezetting met 2 accordeons zijn de uitvoerenden is staat om tijdens de voorstelling te bewegen door de diverse ruimten van het Kruithuis.

REQUIEM VAN DE MENS
Het Requiem dankt zijn grote zeggingskracht mede aan het feit dat Brahms zelf een zeer ervaren en gedreven koordirigent was. Als geen ander doorgrondde hij de mogelijkheden van de menselijke stem. Zodoende is Ein Deutsches Requiem geen strenge, afstandelijke mis maar een werk dat warmte uitstraalt, troost en medemenselijkheid.
Het woord ‘Deutsches’ verklaarde Brahms – die zeker niet voor een nationalist wilde worden aangezien – graag te willen inwisselen voor ‘Menschliches’. Als een echte toonkunstenaar speelt Brahms met de afwisseling van licht en donker, hoop en vrees, ernst en vreugde. Ein Deutsches Requiem ontroert niet door drama, maar door ingetogenheid. De componist droeg het op aan twee mensen die hij zelf voor altijd moest missen: zijn moeder, en zijn mentor Robert Schumann.

HET KRUITHUIS
Binnen de muren van het aloude rijksmonument worden muziek en beeldende kunst thematisch aan elkaar vastgeklonken. Een zevental kunstenaars zijn geselecteerd hun werk te presenteren met als thema ‘Verloren – Herboren’. De expositie is een initiatief van STOK; Stedelijk Overleg Kunstenaars ’s-Hertogenbosch. De schilderijen, beelden, keramiek, foto’s en installaties worden omgeven met muziek door Capella Brabant. Het Kruithuis ondervindt een hergeboorte, bomvol met kunstenaars, een Lichthuis!

18042 stokFlyerHerboren defRechts

MISE-EN-ESPACE
De concerten/voorstellingen VERLOREN - HERBOREN verlangen een ‘mise-en-espace’ - een eenvoudige enscenering die door zijn abstractie het publiek de gelegenheid geeft zelf vrij te associëren. Geen uitgewerkte regie, maar een zinvolle beweging door zangers en musici in de diverse zalen van het Kruithuis. Tijdens de voorstelling zullen musici zich in de verschillende ruimten verplaatsen en verwisselen – al dan niet met partituur in de hand. De mise-en-espace sluit aan bij de inhoud van de tekst van de afzonderlijke zeven delen van het Deutsches Requiem van Johannes Brahms en de inrichting van de tentoonstelling. Voor de mise-en-espace is Saskia Bonarius aangetrokken als professioneel regisseur.

UNIEKE SAMENWERKING
Capella Brabant en STOK zien het samenwerkingsverband als een welkome aanvulling op hun activiteiten in ’s-Hertogenbosch en de Provincie Noord-Brabant. Bovendien beschouwen de participanten de samenwerking als een meerwaarde met betrekking tot hun oeuvre en worden artistieke ambities collegiaal uitgedaagd.
Voor het samenwerkingsproject zijn een 33-tal kunstenaars geselecteerd om in Het Kruithuis zeven nieuwe werken te exposeren rondom het thema “Verloren-Herboren”. Aan de kunstenaars is gevraagd om in hun werk te reageren op het Requiem van Johannes Brahms en het thema ‘Verloren – Herboren’. Existentiële vragen zullen aan de orde komen die roepen om een eigentijdse en creatieve actualisering.

JOHANNES BRAHMS (1833-1897)
Uit: Ein Deutsches Requiem op. 45 (1868)
in een bewerking voor sopraan, bariton, gemengd koor en 2 accordeons

1. Selig sind, die das Leid tragen (koor)
2. Denn alles Fleisch, es ist wie Gras (koor)
3. Herr, lehre doch mich, daß ein Ende mit mir haben muß (bariton en koor)
4. Wie lieblich sind deine Wohnungen, Herr Zebaoth (koor)
5. Ihr habt nur Traurigkeit (sopraan en koor)
6. Denn wir haben hie keine bleibende Stadt (bariton en koor)
7. Selig sind die Toten, die in dem Herren sterben (koor)

Saskia Bonarius, mise-en-espace
Margarita Castañeda, sopraan
Berend Eijkhout, bariton,
Bart Lelivelt, accordeon
Marieke Kroes, accordeon
Capella Brabant, kamerkoor
Marc Versteeg, dirigent

STOK-KRUITHUIS

Citadellaan 7
5211 XA ’s-Hertogenbosch
073 614 86 38
www.stokpunt.nl18042 stokFlyerHerboren defOnder