PROGRAMMA:

VAN DE OUDE EN NIEUWE WERELD

Duke Ellington was een Amerikaans jazzpianist, orkestleider en componist. Hij wordt algemeen beschouwd als de belangrijkste musicus uit de gehele jazzgeschiedenis. Zijn compositie Sacred Concerts tipt aan de wortels van Ellingtons bestaan vanwege zijn roots in de Afrikaans-Amerikaanse cultuur en affiniteit met showbusiness. Het werk toont een diep religieus vertrouwen en heeft een universeel karakter dat is verzegeld met een persoonlijke en muzikale handtekening.

Tijdens het laatste decennium van zijn leven schreef Ellington religieuze muziek, waaronder drie verschillende versies van Sacred Concerts. Het openingskoor, In the Beginning God, werd in de jaren ‘60 veelvuldig uitgevoerd in Duitse kerken. Ellington sprak zelf over zijn compositie als “het meest belangrijke wat ik ooit heb geschreven” maar herhaalde daarbij ook nadrukkelijk dat hij heeft getracht geen liturgische ‘Mis’ te componeren. Blijkbaar was de componist in zijn werk op zoek naar een universele manier van religiositeit die niet direct was gekoppeld aan een specifieke geloofsgemeenschap.

Een hoorbare blik op de volgende wereld. De titel van het programma Voortdurend Verlangen heeft betrekking op de slotwoorden van het motet Jesu meine Freude van Johann Sebastian Bach: “Duld ich schon Spott und Hohn, dennoch bleibt du auch im Leide, Jesu, meine Freude.” De teksten van het gekozen repertoire voor dit concert geven aanleiding tot een veel ruimere interpretatie van de oorspronkelijke betekenis. De zangteksten bevatten beschouwende woorden over lijden en sterven. De verwachting van het Paradijs wordt maar wat graag gekoesterd.

Muziek voor de Passietijd wordt doorgaans geassocieerd met composities uit de Lutherse traditie van Johann Sebastian Bach en contemporaine gelijkgestemden. Uiteraard draagt de voorliefde voor de Matthäuspassion van Johann Sebastian Bach hier in hoge mate aan toe bij. In dit programma voor de Lijdenstijd worden motetten gezongen van de familie Bach en Heinrich Schein, Bachs voorganger als cantor aan de Thomaskirche in Leipzig.

Op dinsdag 19 april 2016 stond in NRC Handelsblad geschreven: “Op de Middellandse Zee zou zich maandag mogelijk weer een ramp hebben voorgedaan met migranten op weg naar Italië. Volgens berichten zijn 400 mensen uit Somalië, Eritrea en Ethiopië verdronken.” Het bericht was overigens geen voorpaginanieuws maar stond vermeld op bladzijde 13. Wel een treffende en onheilspellende paginanummering.

Het oudtestamentische Bijbelboek Exodus stamt uit de tijd van de koningen van Israël en Juda en wordt afgesloten met de Babylonische ballingschap. Het boek verhaalt over de onderdrukking van de Israëlieten in Egypte en de uiteindelijke bevrijding na Mozes’ optreden aan het hof van de farao. We spreken dan over de periode 1000-515 jaar vóór Christus.
Volkeren worden – al sinds mensenheugenis - door onderdrukking, bedreiging, oorlog en geweld verdreven van huis en haard. Vluchtelingen zijn mensen die in hun thuisland vrezen voor vervolging vanwege ras, godsdienst, nationaliteit, politieke overtuiging of seksuele voorkeur. Zij hunkeren naar bescherming die ze in hun eigen land niet krijgen en gaan op zoek naar betere oorden. De reis naar dat beloofde land wordt helaas gekenmerkt door ontberingen, angst, uitputting, corruptie en tegenslag.

Capella Brabant zingt repertoire dat gaat over deze eeuwenoude problematiek. Oplossingen en pasklare antwoorden worden echter niet geboden. Wel begrip en medeleven; door het bieden van troost, uitnodigen tot verontwaardiging over onrecht en het vertrouwen in bevrijding. Met muziek van Brahms, Eisler en Schubert.